Ugljični kredit je certifikat koji potvrđuje da je jedna tona ugljičnog/karbon dioksida (CO2) ili ekvivalent drugih stakleničkih plinova spriječena, smanjena ili uklonjena iz atmosfere putem odobrenih projekata. Kompanije mogu kupiti ugljične kredite kako bi kompenzirale dio svojih emisija koje nisu u mogućnosti direktno smanjiti. Link na prethodni tekst na ovu temu: https://esgkorisno.ba/2025/02/11/smanjenje-ugljicnog-otiska-putem-ugljicnih-kredita/
Danas postoji preko 170 vrsta ugljičnih kredita – svaki predstavlja drugačiji put za smanjenje, izbjegavanje ili uklanjanje emisija u globalnoj ekonomiji. Od projekata obnovljivih izvora energije poput solarne, vjetroelektrane i hidroenergije do rješenja zasnovanih na prirodi kao što su pošumljavanje, upravljanje ugljikom u tlu i ekosistemi plavog ugljika – svaki kredit priča priču o klimatskim akcijama. Uz inovacije u energetskoj efikasnosti, upravljanju otpadom i industrijskim procesima dobija se puni uvid u obim mogućnosti.
Nisu svi krediti jednaki
Kvalitet, transparentnost i stvarni uticaj su važni. Krediti visokog integriteta osiguravaju da su smanjenja emisija mjerljiva, dodatna i trajna – izbjegavajući greenwashing i gradeći povjerenje u sistem. Kako se klimatski pritisak pojačava, tržišta ugljika se razvijaju u ključni finansijski alat – usmjeravajući kapital u projekte koji se inače nikada ne bi mogli ostvariti. Bilo da se radi o inicijativama za uvođenje “čistih šporeta” (koji zahtijevaju manje goriva i smanjuju toksični dim) u ruralnim zajednicama, hvatanju metana sa deponija ili najsavremenijim tehnologijama hvatanja ugljika, ovi krediti pokreću stvarne promjene na terenu.
5 najboljih vrsta kredita za šumski ugljik u 2026. godini
Plavi ugljik (mangrov): projekti plavog ugljika fokusiraju se na obnovu i zaštitu obalnih ekosistema poput mangrova, koje vežu ugljik po stopi i do četiri puta većoj od kopnenih šuma. Ovi projekti dobijaju na popularnosti zbog svog kapaciteta skladištenja ugljika tokom dužeg perioda i pružaju značajne indirektne koristi, kao što su zaštita od olujnih udara i stanište za morski život.
Pošumljavanje (sadnja novih i obnavljanje degradiranih šuma): među najpopularnijim vrstama projekata, sa prosječnom cijenom kredita od 24 dolara u 2025. godini. Ovi projekti su ključni za obnovu ekosistema, poboljšanje zdravlja tla i stvaranje radnih mjesta u ruralnim zajednicama.
Poboljšano upravljanje šumama (IFM): projekti povećavaju kapacitet skladištenja ugljika postojećih šuma kroz održive prakse sječe i očuvanja. Sa prosječnom cijenom kredita od 16 dolara, IFM je isplativ način održavanja zdravlja šuma uz generiranje kredita za ugljik.
Agrošumarstvo: integriše drveće u poljoprivredne pejzaže, poboljšavajući plodnost tla, zadržavanje vode i prinose usjeva. Ovi projekti su posebno utjecajni u regijama poput Latinske Amerike i Afrike, gdje podržavaju male poljoprivrednike te promovišu održivo korištenje zemljišta.
REDD+ (smanjenje emisija uzrokovanih krčenjem i degradacijom šuma): projekti štite postojeće šume od krčenja šuma, što čini 25% svih povlačenja ugljičnih kredita u 2025. godini. Oni su ključni za očuvanje biodiverziteta i podršku autohtonim zajednicama.
Izvor: https://www.regreener.earth/blog/the-5-best-forest-carbon-credit-types-of-2026; https://www.linkedin.com/company/greenonomics/posts/?feedView=all; Fotografija preuzeta sa: https://www.ecosystemmarketplace.com
