Evropska komisija 3. jula 2026. godine usvojila je revidirane Evropske standarde za izvještavanje o održivosti (ESRS) i dobrovoljni standard izvještavanja za manje kompanije koje nisu obuhvaćene Direktivom o korporativnom izvještavanju (CSRD). Cilj ovih izmjena je značajno smanjenje administrativnog opterećenja za evropske kompanije, uz zadržavanje kvalitetnih i uporedivih informacija o održivosti.
Ova odluka predstavlja nastavak reforme započete kroz Omnibus I paket, kojim Evropska unija nastoji pojednostaviti regulatorni okvir i povećati konkurentnost evropske privrede, bez odustajanja od ciljeva održivog razvoja.
Šta se mijenja?
Revidirani ESRS standardi donose nekoliko značajnih pojednostavljenja:
- više od 60% manje obaveznih podataka koje kompanije moraju objaviti;
- ukupan broj zahtijevanih podataka smanjen je za više od 70%;
- standardi su kraći, pregledniji i jednostavniji za primjenu;
- uvedena je veća fleksibilnost u izvještavanju i pojednostavljen je proces procjene materijalnosti;
- očekuje se smanjenje troškova pripreme ESG izvještaja za više od 30% po kompaniji.
Drugim riječima, fokus se pomjera sa obimnog prikupljanja podataka na informacije koje su zaista materijalne za poslovanje i zainteresovane strane.
Novi dobrovoljni standard za manje kompanije
Paralelno sa izmjenama ESRS-a, Komisija je usvojila i dobrovoljni standard izvještavanja za kompanije koje nisu obuhvaćene CSRD direktivom. Ovaj standard posebno je važan za mala i srednja preduzeća jer predstavlja jedinstven i proporcionalan okvir za ESG izvještavanje. Istovremeno uvodi i tzv. “value chain cap”, što znači da velike kompanije koje izvještavaju prema CSRD-u više neće moći od svojih dobavljača zahtijevati informacije koje prelaze okvir ovog dobrovoljnog standarda. Time se značajno smanjuje administrativni pritisak na MSP sektor.
Usvajanjem ovog standarda od strane Evropske komisije potvrđeno je da Evropska unija želi zadržati visok nivo transparentnosti u oblasti održivosti, ali uz znatno racionalniji i proporcionalniji pristup izvještavanju. To pokazuje da ESG nije “ukinut”, kako se ponekad moglo čuti nakon najava Omnibus reforme. Naprotiv, ESG izvještavanje ostaje važan dio evropskog regulatornog okvira, ali uz fokus na kvalitet informacija, a ne njihovu količinu.
Delegirani akt kojim se revidira ESRS i delegirani akt kojim se uspostavlja standard dobrovoljnog izvještavanja bit će dostavljeni Evropskom parlamentu i Vijeću EU-a na kontrolu. Mjere će se primjenjivati nakon završetka razdoblja kontrole od 2 mjeseca, koje se može produžiti za dodatna 2 mjeseca.
Vrijeme za pripremu, a ne za čekanje
Za kompanije u Bosni i Hercegovini ovo je dobra vijest. Novi okvir znači manje administracije, jasnija pravila i jednostavniju komunikaciju sa evropskim partnerima. Istovremeno, kompanije koje već danas počnu sistematski prikupljati ESG podatke, razvijati politike održivosti i usklađivati poslovanje sa evropskim praksama, steći će značajnu konkurentsku prednost na međunarodnom tržištu. Održivost više nije samo regulatorni zahtjev, ona postaje važan element poslovne konkurentnosti, pristupa finansiranju i dugoročnog razvoja kompanija.
