Izgradnja solarnih elektrana donosi višestruku korist, od finansijskih ušteda koje se mogu preusmjeriti u jačanje lokalne zajednice do energetske neovisnosti i smanjenje emisija ugljen dioksida. Sredstva koja bi se inače uplatila elektrodistribuciji ostaju u lokalnom budžetu i mogu se preusmjeriti u projekte od značaja za građane poput obnove škola, vrtića, lokalnih puteva, stipendiranja učenika. Primjer takve elektrane je u Opštini Sokolac.
Energetska nezavisnost: fotonaponska elektrana u Sokocu
U Opštini Sokolac u toku je osnivanje zajednice obnovljive energije (ZOE), čiji je projekat izgradnja fotonaponske elektrane „Dvorana“ snage 71,4 kWp na krovu lokalne sportske dvorane.Ukupna vrijednost investicije iznosi 113.862,95 KM, pri čemu se 67% sredstava finansira iz grantova, dok će preostalih 33% obezbijediti Opština Sokolac.
Sportska dvorana godišnje troši oko 78.000 kWh električne energije, uz godišnji trošak od oko 20.500,00 KM. Nova solarna elektrana pokriće oko 90% potreba objekta i smanjiti emisiju CO2 za 58,45 tona godišnje. Ostvarene finansijske uštede biće reinvestirane u lokalne javne i socijalne usluge poput unapređenja infrastrukture osnovne i srednje škole te sportskog centra u Sokocu, s ciljem poboljšanja uslova za njihovih 1.965 korisnika, razvoja dodatnih solarnih kapaciteta, te radionice o energetskoj tranziciji za građane.
Do sada je pripremljena studija izvodljivosti, izrađeni su idejni i glavni projekat, pribavljena je građevinska dozvola, te je Regulatornoj komisiji za energetiku RS podnesen zahtjev za sticanje statusa ZOE.
Izazovi postoje ali se mogu prevazići
Najveći izazovi su usklađivanje tehničkih, regulatornih i finansijskih aspekata projekta, pribavljanje neophodnih saglasnosti, te izrada kvalitetne tenderske dokumentacije. Pored toga, ključni zadatak je uspostavljanje funkcionalnog modela zajedničkog korištenja energije između članica ove ZOE: Opštine Sokolac, JU Srednjoškolskog centra „Vasilije Ostroški“, JU OŠ „Sokolac“ i JU sportsko-rekreativnog „Glasinac“.
U prevazilaženju ovih izazova, značajnu tehničku i finansijsku podršku je pružila organizacija GIZ u okviru projekta EU4CAET, čiji je cilj ubrzanje energetske tranzicije na lokalnom nivou.
Predstavnica Opštine Sokolac, gospođa Milijana Ivanić je izjavila: „Izgradnja fotonaponske elektrane na Sportskoj dvorani predstavlja značajan korak za Opštinu Sokolac u pravcu energetske tranzicije, energetske efikasnosti i održivog razvoja. Naš cilj nije samo smanjenje troškova električne energije, već i stvaranje dugoročne vrijednosti za građane kroz odgovorno upravljanje javnim sredstvima. Posebno nam je važno što ovaj projekat realizujemo u okviru razvoja Zajednice obnovljive energije Sokolac, koja okuplja Opštinu Sokolac, javne obrazovne ustanove i Sportsko-rekreativni centar „Glasinac“. Ovaj projekat jača saradnju između opštine, škola i javnih ustanova, te stvara osnovu za uključivanje građana i buduće širenje kapaciteta obnovljivih izvora energije.“
Gospođa Ivanić se posebno zahvalila partnerskoj organizaciji GIZ, koja je kroz projekat EU4CAET pomogla u pripremi i razvoju projekta, te je izrazila nadu da će ovo iskustvo biti osnova za nove projekte obnovljive energije i unapređenje kvaliteta javnih usluga u ovoj lokalnoj zajednici.
Primjeri opština u Bosni Hercegovini poput Kaknja, Sokoca i Modriče pokazuju kako lokalne zajednice u našoj državi preuzimaju vodeću ulogu u energetskoj tranziciji, pretvarajući javne objekte u izvore čiste energije.
Pratite našu rubriku DOBRA ENERGIJA! Zajedničke aktivnosti podizanja svijesti o energetskoj tranziciji i zajednicama obnovljivih izvora energije u BiH, u okviru projekta EU4CAET, sprovode KORISNO doo i Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ).
*Fotografija u vrhu preuzeta sa stranice Opštine Sokolac
